أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

102

قانون ( فارسى )

8 - راه پسنديده آن است كه قاوت جو سرد شده را با انار دانه قاطى كنند و بيمار تا به هوش آمد از آن بخورد - كه فايده بيند . فصل سىام تنگ‌نفسى تب‌دار اگر بيمار تب‌دار در حالت تب به تنگ‌نفسى مبتلا مىشود ، سبب تنگ‌نفسى چندين احتمال دارد : 1 - تشنج و خشكيدگى بر ماهيچه‌هاى ابزار نفس‌كش روى مىآورد . 2 - مادهء خلط نفس‌گير به گلوى بيمار فرود مىآيد . 3 - پىرگهايى كه به ابزار تنفس درآمده‌اند از نا افتاده و ناتوانند . علاج اگر حالت اول است يعنى ماهيچه‌هاى ابزار تنفس خشك و متشنج است ، علاجش با مرهمهاى رطوبت‌بخش است ، و اگر حالت دوم است يعنى مادهء خفه‌كن در گلو ريخته است ، داروهاى جلوگيرى از خفگى را به كار بر ! - كه سابقا آنها را شرح داده‌ايم . اگر حالت سوم است يعنى پىرگهاى داخل اندامان نفس‌كش ناتوانند ، علاجش اين است كه : 1 - سوء مزاج مغز را روبراه و اصلاح كنى . 2 - داروهاى سردىبخش و رطوبت‌زا بر گردن بيمار بمالى . 3 - داروهاى گذاشتنى سردىبخش و رطوبت‌بخش بر معدهء بيمار بگذارى ؛ از قبيل : پوست تراشيدهء كدو ، خرفه ، صندل با روغن گل و امثال اينها . فصل سى و يكم افسردگى زياد تب‌دار اگر تشخيص دادى كه بيمار در حالت تب بيش از حد متوقع افسرده مىشود ، بدان كه خلط گزنده در دهانه معده گير كرده است و معده را گاز مىگيرد كه سبب افسردگى بيش از حد بيمار مىشود . علاج 1 - غذاهايى را به بيمار بده كه سردى به معده مىبخشند - كه سابقا اينها را شناخته‌اى ! 2 - بايد وسيلهء بادبزن بيمار را خنك كنى . 3 - خوابگاه بيمار نزديك به جايى باشد كه آب در جريان است و خرخر مىكند .